Pracownicze Plany Emerytalne



Pracowniczy Program Emerytalny (PPE) –  to zbiór umów tworzących dodatkową dobrowolną formę oszczędności emerytalnych (tzw. III filar zreformowanego w latach 1997–1999 systemu emerytalnego w Polsce). W ramach pracowniczego programu emerytalnego pracodawca odprowadza składki podstawowe za swoich pracowników – uczestników PPE wysokości nie wyższej niż 7% wynagrodzenia uczestnika.

Program może dopuszczać też odprowadzanie składek dodatkowych przez pracowników. Składka podstawowa odprowadzana przez pracodawcę zwolniona jest z obciążenia składkami na ubezpieczenia społeczne. Zyski z inwestycji w ramach PPE i wypłata środków z PPE zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych. Środkami w ramach PPE zarządza wybrana instytucja finansowa. PPE ma zawsze formę programu o zdefiniowanej składce.


Pracownicze programy emerytalne podlegają wpisowi do rejestru prowadzonego przez organ nadzoru emerytalnego: 1999–2002 – Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi, 2002–2006 – Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, od 2006 – Komisję Nadzoru Finansowego.


Pierwotnie PPE uregulowane były w ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 o pracowniczych programach emerytalnych, obecnie w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 o pracowniczych programach emerytalnych. Ustawa z 1997 przewidywała 4 formy PPE: pracowniczy fundusz emerytalny, z funduszem inwestycyjnym, z zakładem ubezpieczeń na życie lub towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych na życie.

Ustawa z 2004 w obecnie obowiązującym brzmieniu przewiduje PPE w formie: pracowniczego funduszu emerytalnego z funduszem inwestycyjnym, ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym w zakładzie ubezpieczeń na życie lub w towarzystwie ubezpieczeń wzajemnych na życie lub zarządzania zagranicznego. PPE może być zorganizowany w jednym zakładzie pracy lub jako międzyzakładowy.

U jednego pracodawcy co do zasady może działać tylko jedno PPE. O wyborze formy PPE przesądza umowa między pracodawcą a reprezentacją pracowników. Po jej zawarciu pracodawca zawiera umowę z instytucją finansową lub tworzy pracownicze towarzystwo emerytalne. Pracownik przystępuje do PPE na podstawie swojej deklaracji składanej pracodawcy, również wszelkie oświadczenia woli kierowane do instytucji finansowej zarządzającej środkami w ramach PPE składane są za pośrednictwem pracodawcy.


Wypłata z PPE może nastąpić na wniosek uczestnika po ukończeniu przez niego 60 lat, lub 55 lat po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu mu emerytury, bez wniosku – po ukończeniu przez uczestnika 70 lat, po śmierci uczestnika – na wniosek osoby uprawnionej. Wypłata transferowa może być dokonana do innego PPE lub na Indywidualne konto emerytalne.
Według danych Komisji Nadzoru Finansowego na koniec I kwartału 2012 zarejestrowanych było 1117 PPE. W instytucjach publicznych zarejestrowano PPE w Narodowym Banku Polskim.